Vatandaşlık

Kamu Hukuku – Hukukun Dalları


Kamu hukuku konusuna geçmeden önce Hukukun dallarını ana başlık halinde sıralayalım. Hukuk sisteminin alt dalları 3’e ayrılmaktadır.

* Hukukun Dalları:

  • Kamu Hukuku
  • Özel Hukuk
  • Karma Hukuk

KAMU HUKUKU

Kamu Hukuku: Kişilerin devletle veya devletin bir başka devletle olan ilişkilerini düzenler. !Kişi ile devlet arasındaki ilişkilerde devlet üstün durumdadır. Yani eşitlik yoktur.

Kamu hukuku ilişkisi tek taraflı olup devlet, iradesini açıklamakla hukuki ilişki ortaya çıkar. Devlet aldığı kararları kendisi tek taraflı olarak resen icra edebilmektedir. Kpss genel kültür ve Kpss vatandaşlık konuları içerisinde yer alan Kamu Hukuku aşağıdaki dalları ile karşımıza çıkmaktadır.

Kamu Hukuku Dalları:

  • Anayasa Hukuku
  • İdare Hukuku
  • Ceza Hukuku
  • İcra İflas Hukuku
  • Devletler Genel Hukuku
  • Vergi Hukuku
  • Yargılama Hukuku

1) Anayasa Hukuku: Devletin Şeklini ve teşkilatlanmasını, organlarını, bu organların işleyişini, kişilerin temel hak ve hürriyetleri ve bunların güvence altına alınmasını düzenleyen hukuk kurallarının bütünüdür. Temel kaynağımız 1982 Anayasasıdır. Kpss Anayasa konusuna çok önem vermektedir. İleride bu konu üzerinde daha fazla ayrıntılarıyla beraber durulacaktır.

2) İdare Hukuku: Devlet idaresinin örgütlenmesini ve işleyişini, kişilerin idareyle olan ilişkilerini düzenler. İdare hukukunda temel kuralların yer aldığı tek bir kanun yoktur. Buna bağlı olarak Devlet Memurları Kanunu, İdari Yargılama Kanunu, Belediye Kanunu gibi kanunlar yer almaktadır.

3) Ceza Hukuku: Suçu oluşturan fiillerin neler olduğu ve bu fiilleri yapanlara ne gibi cezaların verileceğini gösteren kurallardır. Temel aldığımız kanun 1 Haziran 2005 Tarihli Türk Ceza Kanunu’dur.

Kanunsuz Suç ve Ceza Olmaz İlkesi: Kanunda suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimse suçlu olarak görülemez.
Kanunilik Unsuru: Bir davranışın suç olabilmesi için kanunda açıkça suç olarak tanımlanmış olması gerekmektedir.

– Bir hareketin suç sayılabilmesi için şunlar gereklidir:

  • Kanunilik (Tipiklik) Unsuru: Kanunda açıkça tanımlanmış olmasıdır.
  • Maddi (Hareket) Unsuru: Bu iki şekilde olmaktadır. İcra: hareketi yapmak şeklinde; İhmal: hareketi yapmamak şeklinde.
  • Manevi (Kusurluluk) Unsuru: Bu da ikiye ayrılmaktadır. Kast: bilerek, isteyerek yapma; Taksir: sonucu öngöremediğimiz durumlardır.
Taksirli suçlardan hüküm giyenler kamu haklarından mahrum olmazlar. Yani oy kullanabilme, memur veya milletvekili olabilme gibi yetileri devam etmektedir.

* Kanunumuz suçlunun ceza ehliyetini yaş bakımından kademeli bir şekilde düzenlemiştir:

  • 12 Yaşına kadar: Kişilerin ceza ehliyeti yoktur. Tam Ehliyetsiz kavramını karşılar.
  • 12-15 Yaş Arası: Kişilerin ayırt etme gücü yerindeyse ceza verilir, indirime gidilir; ayırt etme gücü yerinde değilse ceza verilmez. Tam Olmayan Ehliyetli kavramını karşılar.
  • 15-18 Yaş Arası: Ayırt etme gücü var kabul edilir. İndirimli ceza uygulanır. Yine Tam Olmayan Ehliyetli kavramına dahildir.
  • 18- Ölüme Kadar: Cezai ehliyetleri tamdır. Tam Ehliyetli kavramını karşılar.
Sağır ve dilsizlerde normal ceza ehliyetine 3 yaş eklenir. Bunların ceza ehliyeti 21 yaşında başlar.

– 1982 Anayasasında yer alan suç ve cezalara ilişkin esaslar:

  • Masumiyet Karinesi: Suçluluğu mahkeme kararınca sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.
  • Cezanın Şahsiliği: Ceza sorumluluğu şahsidir.
  • Kanun dışı yollardan elde edilen bulgular delil olarak kullanılamaz.
  • Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez.
  • Hiç kimse sadece sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirmediği için özgürlüğünden alıkonamaz.

4) İcra – İflas Hukuku: Mahkemelerin vermiş oldukları kararları devlet organları vasıtasıyla zorla yerine getirilmesini düzenleyen hukuka İcra Hukuku denir. İcra işlemleri mahkemede değil, icra dairesinde görülür.

Tacir kişiler iflasa tabidir ve bundan yola çıkarak özel bir takip yöntemini düzenleyen hukuka İflas Hukuku denir. Burçlunun hacze konu olabilecek bütün mallarına İflas Masası denir. İflas eden borçluya da Müflis denir.

5) Devletler Genel Hukuku: Kamu hukuku içinde yer alan ve diğer adı da Uluslararası Genel Hukuk bu dal, devletlerin ve uluslararası kuruluşların birbirleri ile olan ilişkilerini düzenleyen hukuk kurallarının bütünüdür.

6) Yargılama Hukuku: Bağımsız mahkemelerin adalet dağıtırken başvuracağı yöntemi belirler.

7) Vergi Hukuku: Kpss genel kültür içinde yer alan kpss vatandaşlık Kamu Hukuku ile ilgili en son değineceğimiz vergi hukuku, devletle kişiler arasındaki ilişkileri inceler. Vergi hukukunda aşağıdaki bilgileri de Kpss sorularında karşımıza çıkması sebebiyle lütfen aklımızda tutalım.

* Vergide Kanunilik: Kanunda belirlenen biçimde vergi alınması.

* Vergide Genellik: Herkesten vergi alınması.

* Vergide Adalet: Kişilerin mali gücünün göz önünde tutulması.

Resim Vergisi: Kamu kurumlarının belirli bir işi yapmaya yetki ve izin vermesi karşılığında alınır.
Harç: Belirli bir hizmetten yararlanmak için ödenir.

Vergi Türleri

1) Gelir Üzerinden Alınan Vergiler: Gelir vergisi, Kurumlar vergisi vs.

2) Gider Üzerinden Alınan Vergiler: KDV, Bankacılık ve sigortacılık işlemleri vs.

3) Servet Üzerinden Alınan Vergiler: Emlak vergisi, Veraset (miras) vergisi, İntikal (Bağış, şans oyunları) vergisi, Motorlu Taşıtlar vergisi, ÖTV vs.

Kamu Hukuku konusu sona ermiştir. Bundan sonraki konuda Hukukun diğer alt dalları olan Özel hukuk ve Karma Hukuk işlenecektir.

Kamu hukuku, devletin yasaları ve düzenlemeleri üzerindeki otoritesini içeren bir hukuk dalıdır. Kamu hukuku, devlet ile bireyler arasındaki ilişkileri düzenler ve devletin genel çıkarlarına odaklanır. Bu hukuk dalı, birçok alt dalı içermektedir.

Kamu hukukunun önemli bir dalı olan idare hukuku, devletin yürütme gücünün kullanımını düzenler. Bu alanda, devletin yetki ve sorumlulukları, idari işlemler, kamu düzeni ve idarenin hukuka uygunluğu gibi konular ele alınır.

İdare hukukunun önemli yerleri arasında idari işlemler yer alır. İdari işlemler, devletin kamu hizmetlerini yerine getirmek için gerçekleştirdiği işlemleri ifade eder. Örneğin, bir vergi cezası veya kamu ihaleleri gibi işlemler idari işlemler kapsamına girer. Bu işlemler, devletin hakkını kullanma yetkisini kullanırken belirli kurallara uyması zorunluluğunu getirir.

Diğer bir önemli yer ise idare davalarıdır. İdare davaları, idari işlemlere karşı yapılan itirazları içeren davalardır. Bireyler, idarenin hukuka uygun hareket etmediğini düşündüklerinde mahkemelere başvurarak idare davaları açabilirler.

Bir diğer önemli kamu hukuku dalı ise anayasa hukukudur. Anayasa hukuku, bir devletin temel hukuk belgesi olan anayasayı inceler. Anayasa, devletin yapısını, temel hak ve özgürlükleri, devlet organlarının görev ve yetkilerini düzenler. Anayasa hukuku, devletin hukuka uygun işlemesi için temel bir çerçeve oluşturur.

Anayasa hukukunda önemli bir yer tutan kişi hakları ise temel hak ve özgürlükleri içerir. Bu haklar, devletin müdahale etmemesi gereken haklar olup bireylerin doğal haklarının korumasını sağlar. Örneğin, düşünce ve ifade özgürlüğü, yaşama hakkı, mülkiyet hakkı gibi haklar anayasal güvence altındadır.

Kamu hukukunun bir diğer önemli dalı ise ceza hukukudur. Ceza hukuku, suç işleyen kişilere karşı devletin uyguladığı yaptırımları içerir. Bu yaptırımlar arasında para cezaları, hapis cezaları ve insan haklarının ihlali durumunda devletin tazminat ödemesi gibi yaptırımlar yer alır.

Kamu hukukunun bir diğer dalı ise vergi hukukudur. Vergi hukuku, devletin vatandaşlardan vergi almasını düzenler. Vergiler, devletin gelir kaynaklarının temelini oluşturur ve kamu hizmetlerinin finansmanını sağlar. Vergi hukuku, vergilendirme prosedürleri, vergi beyanı, vergi iadesi gibi konuları içerir.

Kamu hukukunun önemli bir diğer dalı da kamu mal hukukudur. Kamu mal hukuku, devlete ait olan malların yönetimini ve korunmasını düzenler. Bu alanda, devletin mülkiyet hakkı, mülkiyetin korunması, kamusal alanların kullanımı gibi konular ele alınır.

Son olarak, uluslararası kamu hukuku da kamu hukukunun önemli bir alt dalıdır. Uluslararası kamu hukuku, devletler arasındaki ilişkileri düzenler. Bu hukuk dalı, uluslararası anlaşmalar, diplomatik ilişkiler, savaş hukuku gibi konuları içerir.

Kısacası, kamu hukuku devletin hukuki düzenlemelerini içeren ve devlet ile bireyler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalıdır. İdare hukuku, anayasa hukuku, ceza hukuku, vergi hukuku gibi alt dalları bulunan kamu hukuku, devletin yasalar ve düzenlemeler çerçevesinde etkin bir şekilde işlemesini sağlar.

Örnek Tablo:

| Kamu Hukuku Dalları | Önemi |
| ———————— | —————————- |
| İdare Hukuku | **Devletin yetki ve sorumluluklarını düzenler.** |
| Anayasa Hukuku | **Devletin temel hukuk belgesi olan anayasayı inceler.** |
| Ceza Hukuku | **Suç işleyen kişilere karşı devletin uyguladığı yaptırımları içerir.** |
| Vergi Hukuku | **Devletin vatandaşlardan vergi almasını düzenler.** |
| Kamu Mal Hukuku | **Devlete ait olan malların yönetimini ve korunmasını düzenler.** |
| Uluslararası Kamu Hukuku | **Devletler arasındaki ilişkileri düzenler.** |

İçerikler başlıklarla ve kalın olarak yazılmıştır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu