Vatandaşlık

Devlet Sistemleri

[ad_1]

Devlet sistemleri kpss vatandaşlık dersi içinde yer almaktadır. Kpss sorularında da ara ara çıkan bu konu ile ilgili ayrıntıları bu bölümde işleyeceğiz. Devlet tanımı, devlet sistemleri, egemenlik anlayışına göre devlet çeşitleri ve hukuk kaynağı bakımından devlet türleri bu bölümde aktarılmıştır.

Devlet Sistemleri

Devlet, belli toprak parçası üzerinde yaşayan insanların oluşturdukları, örgütlenmiş en üst siyasi otoritedir. Diğer bir tanımla da devlet, bir insan topluluğunun, bir toprak parçası üzerinde egemenlik kurmasıyla oluşmuş bağımsız hukuki varlıktır.

Devlet kurmak için Ulus (Halk-Millet), Vatan (toprak) ve Egemenlik (güç, otorite) gibi 3 temel unsur gereklidir.

Yapılarına Göre Devlet Sistemleri

Kpss vatandaşlık konusu içinde yapılarına göre devlet sistemleri tekli devlet (tek yapılı) ve çoklu devlet (karma yapılı) olarak ikiye ayrılmaktadır.

1) Tekli Devlet (Tek Yapılı)

  • Üniter Devlet: Devleti oluşturan unsurların birliğine ve tekliğine dayanır. Tek merkezden yönetilen, ülkenin her tarafında aynı hukuk kurallarının geçerli olduğu devlet şeklidir.
Türkiye, İngiltere, İtalya, Fransa, Yunanistan ve İsveç gibi ülkeler üniter devlet yapısına sahiptir.
  • Bölgeli Devlet: Ülkenin ve milletin bölünmez tekliği içinde, bölgesel özerkliğin tanındığı devlet türüdür.
İspanya’daki Bask Bölgesi buna örnek verilebilir. Bknz Bask Bölgesi

2) Çoklu Devlet (Karma Yapı)

  • Federasyon (Federal Devlet): Kendi iç yapılarında bağımsız, dışarıya karşı ise aynı hukuk kurallarına tabi olan birden fazla devletten oluşan devlet şeklidir.
ABD, Almanya, Kanada gibi ülkeler federal yapıya sahiptir.
  • Konfederasyon (Konfederal Devlet): Birden fazla devletin varlıklarını korumak şartıyla, özellikle savunma gibi belirli bir amaç çerçevesinde oluşturdukları topluluklardır.
Avrupa Birliği bir konfederasyondur.

Egemenlik Anlayışına Göre Devlet Sistemleri

1) Monarşi: Devlet başkanının soya bağlı olarak geçtiği devlet biçimidir. Mutlak ve meşruti (anayasalı) monarşi olarak ikiye ayrılmaktadır.

Krallık, padişahlık monarşiye örnektir.

2) Oligarşi: Egemenliğin bir grup ya da zümre tarafından kullanıldığı devlet sistemidir.

Suriye oligarşidir.

3) Meşrutiyet: Kral ya da padişahın yanında halkın da devlet yönetimine katılmasıdır.

1876 -1878 yılları arasında ve 1908’den donra Osmanlı da meşrutiyetle yönetilmiştir.

4) Demokrasi: Halkın kendi kendini yönettiği devlet şeklidir. Bir sonraki konuda demokrasi kavramı ayrıntılarıyla işlenecektir.

Hukuk Kaynağı Bakımından Devlet Çeşitleri

Kpss devlet sistemleri konusundaki son başlık devletin hukukun kaynağı bakımından incelenmesi olacaktır.

1) Laik Devlet: Devlet yönetiminde dini kuralların yer almamasıdır.

Türkiye, Fransa gibi ülkeler buna örnektir.

2) Teokratik Devlet: Din kurallarına dayalı devlet şeklidir.

İran, İsrail gibi devletler teokratik devlettir.

Kpss genel kültür vatandaşlık dersine ait devlet sistemleri konusu tamamlandı. Bir sonraki kpss vatandaşlık konusu Demokrasi ve Demokrasi Çeşitleri olacaktır.

Devlet Sistemleri; bir ülkenin yönetim, hükümet ve karar alma süreçlerini düzenleyen kurallar, yapılar ve mekanizmalardır. Bu sistemler, devletin işleyişini, yetki dağılımını ve politika oluşturma süreçlerini belirler. Aynı zamanda, devletin vatandaşlarına hizmet verme, adaleti sağlama ve kamu düzenini koruma gibi temel görevlerini yerine getirmesini sağlar.

Bu sistemlerin birkaç önemli bileşeni vardır:

1. Anayasa: Bir devletin temel yasası olan Anayasa, vatandaşların hak ve özgürlüklerini korur, devlet organlarının yetkilerini belirler ve hükümetin işleyişini düzenler. Anayasa genellikle bir ülkenin en üst hukuk kaynağıdır.

2. Yasama: Yasama organı, yani meclis veya parlamento, ülkenin yasalarını yapar, değiştirir ve yürürlüğe koyar. Yasama organı, genellikle halk tarafından seçilen temsilcilerden oluşur ve halkın iradesini yansıtan kararlar alır.

3. Yürütme: Yürütme organı, yani hükümet veya yönetim, devletin günlük işlerini yönetir ve yasaları uygular. Başkan, başbakan veya devlet başkanı gibi bir lider tarafından yönetilen bu organ, kamu hizmetlerini sağlama, dış ilişkileri yürütme ve vatandaşların refahını artırma gibi görevleri yerine getirir.

4. Yargı: Yargı organı, yani mahkemeler, yasaları yorumlar, uygular ve anayasanın korunmasını sağlar. Bu organ adil yargılamalar yaparak hukukun üstünlüğünü ve adaletin sağlanmasını temin eder.

Yukarıda belirtilen yapılar, devlet sistemlerinin temel bileşenleridir ve bir ülkede demokrasi, otoriterlik veya başka bir yönetim şekline göre farklılık gösterebilirler.

Önemli yerler:

– Anayasa: Devletin temel hukuk kaynağını oluşturur ve devletin diğer organları için çerçeve sağlar.
– Yasama: Yasaları yapar ve ülke için politikalar oluşturur.
– Yürütme: Devletin günlük işlerini yönetir ve halka hizmetleri sunar.
– Yargı: Yasanın doğru bir şekilde uygulanmasını ve adaletin sağlanmasını temin eder.

Tablolar:

| Devlet Sistemi | Tanım |
|—————–|———————————————————————|
| Başkanlık Sistemi | Başbakanın yerine devlet başkanının bulunduğu sistem. |
| Parlamenter Sistem | Hükümetin yasama organına hesap verdiği sistem. |
| Otoriter Sistem | Tek bir lidere dayanan ve genellikle demokrasi ile bağdaşmayan sistem. |

Bu şekilde, Devlet Sistemleri ile ilgili başlıca bilgileri içeren bir açıklama yapılmıştır. HTML bold tagını kullandığımızda önemli noktaların vurgulandığını görebilirsiniz. Başlıkları da kalın yaparak hızlı bir şekilde bilgiye ulaşmayı kolaylaştırdık. Tablolarda ise sistemi ve tanımını belirtmek için benzersiz örnekleri kullanarak bilgileri daha anlaşılır hale getirdik.

[ad_2]

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu